Nâng chén rượu hỏi trăng
Thơ » Trung Quốc » Thịnh Đường » Lý Bạch
把酒問月
青天有月來幾時，
我今停杯一問之。
人攀明月不可得，
月行卻與人相隨。
皎如飛鏡臨丹闕，
綠煙滅盡清輝發。
但見宵從海上來，
寧知曉向雲間沒。
白兔搗藥秋復春，
嫦娥孤棲與誰鄰。
今人不見古時月，
今月曾經照古人。
古人今人若流水，
共看明月皆如此。
唯願當歌對酒時，
月光常照金樽裡。
Bả tửu vấn nguyệt
Thanh thiên hữu nguyệt lai kỷ thì,
Ngã kim đình bôi nhất vấn chi!
Nhân phan minh nguyệt bất khả đắc,
Nguyệt hành khước dữ nhân tương tuỳ.
Kiểu như phi kính lâm đan khuyết,
Lục yên diệt tận thanh huy phát
Đãn kiến tiêu tòng hải thượng lai,
Ninh tri hiểu hướng vân gian một.
Bạch thố đảo dược thu phục xuân,
Thường nga cô thê dữ thuỳ lân.
Kim nhân bất kiến cổ thì nguyệt,
Kim nguyệt tằng kinh chiếu cổ nhân.
Cổ nhân kim nhân nhược lưu thuỷ,
Cộng khan minh nguyệt giai như thử.
Duy nguyện đương ca đối tửu thì,
Nguyệt quang thường chiếu kim tôn lý.
Dịch nghĩa
Trời xanh có vầng trăng đã bao lâu rồi?
Nay ta ngừng chén hỏi trăng đây!
Người thường không thể vin với được vầng trăng sáng,
Trăng đi đâu thì vẫn cứ theo người.
Ánh sáng trắng như gương vút tận cửa son,
Khói biếc tan đi hết, để lộ vẻ trong trẻo lan tỏa ra.
Chỉ thấy ban đêm trăng từ biển tới,
Nào hay sớm lại tan biến giữa trời mây.
Thỏ trắng giã thuốc mãi thu rồi lại xuân,
Thường Nga lẻ loi cùng ai bầu bạn?
Người ngày nay không thấy bóng trăng xưa.
Trăng nay thì đã từng soi người xưa.
Người xưa nay tựa như giòng nước chảy,
Cùng ngắm vầng trăng sáng như vậy đó.
Chỉ mong trong lúc ca say trước cuộc rượu,
Ánh trăng cứ mãi sáng soi vào chén vàng.
Bản dịch của Nam Trân
Trời xanh có trăng từ thuở nào?
Ngừng chén đêm này hỏi một câu.
Người với lên trăng, vin chẳng được,
Khi đi, trăng lại mãi theo nhau.
Trăng như gương lượn bên đan khuyết,
Xoá sạch mây xanh, soi vằng vặc.
Chỉ thấy đêm từ mặt biển lên,
Hay đâu đến sáng vào mây khuất.
Thỏ ngọc giã thuốc thu lại xuân,
Thường Nga quạnh hưu ai người gần?
Người nay chẳng thấy trăng thời trước,
Người trước, trăng nay soi đã từng.
Người trước, người nay như nước chảy,
Cùng xem trăng sáng đều thế đấy.
Chỉ ước vui ca thưởng chén quỳnh,
Be vàng, trăng sáng vào rọi mãi.
Bản dịch của Trần Duy Vôn
Trên trời trăng có đã bao lâu?
Ta nín hơi men hỏi mấy câu;
Trắng tỏ người nguyên vin chả được,
Người đi trăng cứ nhẩn theo sau;
Trong như miếng kính bên lầu ngọc,
Khói tạnh thanh huy mới rõ mầu;
Mặt biển những trông khi tối mọc,
Cõi đời nào biết lúc mờ đâu;
Xuân thu đã lộn chầy con thỏ,
Chị cuội cùng ai dãi gót đầu;
Trăng cũ người nay nào kẻ biết,
Trăng nay người cũ vẫn soi nhau;
Người nay người cũ chừng bao chốc,
Soi bóng trăng già vẫn thế âu;
Những ước khi ca cùng lúc ẩm,
Trăng soi một mảnh, rượu lưng bầu.
Nguồn: Nam Phong tạp chí, số 160, tháng 3-1931
Chính Chính Tà Tà Đâu Mới Là Sự Thật
Thế gian luôn có những quy tắc của riêng nó. Có những thứ đã được chứng thực và kiểm tra như việc Mặt Trời chắc chắn sẽ mọc vào hướng Đông và lặn ở hướng Tây; một ngày sẽ có 24 tiếng; hay vận tốc ánh sáng sẽ là vận tốc nhanh nhất,... Đó là những chân lý mà đa số ai cũng chấp nhận.
Nhưng cũng có nhiều thứ được đám đông công nhận và vô tình biến điều đó thành điều đương nhiên, thành lẽ phải như việc đàn ông khóc lóc là đàn ông yếu đuối; phụ nữ cắt tóc ngắn và ăn mặc nam tính hơn là người không có hứng thú với bạn khác giới; và vô số những định kiến khác mang lại sự áp đặt.
No comments:
Post a Comment